Obowiązki świadków dzielą się na dwie zupełnie różne części. Formalna zajmuje mniej niż minutę i sprowadza się do podpisu. Wszystko pozostałe, czyli to, co para faktycznie ma w głowie, mówiąc „będziesz świadkiem”, jest zwyczajem i wymaga rozmowy, bo nikt tego nigdzie nie zapisał.
Co jest wymogiem formalnym
| Ślub | Liczba świadków | Zadanie |
|---|---|---|
| Cywilny w USC | dwóch | obecność przy oświadczeniach i podpis w akcie małżeństwa |
| Konkordatowy | dwóch | podpis na zaświadczeniu przekazywanym do USC |
| Wyznaniowy bez skutków cywilnych | zależnie od wyznania | wg wymogów danej wspólnoty |
Świadkiem może być osoba pełnoletnia, mająca pełną zdolność do czynności prawnych i potrafiąca porozumieć się w języku, w którym prowadzona jest ceremonia. Nie ma znaczenia pokrewieństwo, płeć ani stan cywilny. Jeżeli świadek nie zna polskiego, urząd wymaga obecności tłumacza przysięgłego, co trzeba zgłosić przy składaniu dokumentów, a nie w dniu ceremonii.
Do urzędu świadek przychodzi z dokumentem tożsamości. To wszystko, czego prawo od niego oczekuje.
Czego oczekuje się zwyczajowo
- Pomoc w dniu ślubu. Pilnowanie obrączek, przypilnowanie transportu, odbiór kwiatów, kontakt z fotografem, gdy para jest zajęta.
- Toast albo krótkie przemówienie na weselu, zwykle po pierwszym daniu.
- Współorganizacja wieczoru panieńskiego i kawalerskiego. To najbardziej czasochłonna część i najczęściej nieuzgadniana wprost.
- Rola pośrednika przy oczepinach i zabawach, w porozumieniu z wodzirejem lub DJ-em.
- Praktyczne drobiazgi: zapasowe rajstopy, plastry, agrafki, powerbank. Brzmi trywialnie, ratuje wieczór.
Rozmowa, którą trzeba przeprowadzić
Kilka rzeczy warto ustalić przy zaproszeniu do tej roli, a nie tydzień przed terminem:
- Zakres. Czy chodzi tylko o obecność i podpis, czy o pomoc w organizacji. Osoba mieszkająca w innym mieście może chcieć powiedzieć nie temu drugiemu.
- Koszty. Strój, dojazd, udział w wieczorze panieńskim albo kawalerskim. Nikt nie lubi się o to dopytywać.
- Przemówienie. Czy jest oczekiwane i jak długie. Dwie minuty przygotowane biją dziesięć improwizowanych.
- Kto trzyma obrączki. Konkretna osoba, nie „ktoś ze świadków”.
- Numer do kogoś ogarniętego. Świadek powinien mieć kontakt do sali i do koordynatora, jeśli jest, żeby nie dzwonić do panny młodej w sprawie stołów.
Gdy świadek odpada w ostatniej chwili
Zmiana świadka jest możliwa do samego dnia ceremonii i nie wymaga formalności poza tym, że nowa osoba przychodzi z dokumentem tożsamości. W USC wystarczy poinformować urzędnika przed rozpoczęciem, przy ślubie kościelnym zgłasza się to w kancelarii. Warto mieć w głowie jedną osobę na zapas, zwłaszcza gdy świadek przyjeżdża z daleka lub ma małe dziecko.
Ile osób może pełnić tę rolę
Formalnie dwoje i tylko te dwie osoby podpisują akt. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, żeby w części nieformalnej pomagało więcej osób, i przy większych weselach w Warszawie tak się to często rozkłada: dwoje świadków od strony dokumentów, a obok kilka osób odpowiedzialnych za konkretne odcinki wieczoru. Taki podział działa lepiej niż obarczanie dwóch osób wszystkim.
